wtorek, 7 kwietnia 2026

8.04.2026r. 


Temat: "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.


Cele:

1. Omawiam śmierć bohaterów lektury i zastanawiam się nad jej sensem.

2. Precyzuję pojęcie "pokolenie Kolumbów".

3. Wyjaśniam tytuł rozdziału "wielka gra".

4. Rozwiązuję zadania typu egzaminacyjnego związane z lekturą. 


1. Śmierć za młodu:

        a. Jak wyglądały ostatnie chwile Rudego i Alka? Wskażcie okoliczności ich śmierci.


„Rudy i Alek umarli tego samego dnia” - 30 III 1943 r. Po wojnie pochowano ich obok siebie, dziś mają wspólny grób i wspólny krzyż.




        b. Jak umiera Zośka?


"Jak cuglami szarpnięty koń, wpiera się Zośka stopami w deski werandy i powoli skręca półobrotem. Słania się ku ścianie. [...] Głosy stają się coraz dalsze, coraz cichsze...
W głowie wzmaga się szum, przed oczyma blaski i cienie.Czy to się zbliża postać zwycięskiego Maćka, czy też idzie szaleniec Alek? [...] Rudy! Rudy! To na pewno on... Złocista, rozwichrzona czupryna – to on! Nareszcie znów razem, w walce. [...] Bezsilne, omdlałe ciało osuwa się spod ściany ku ziemi..."


        c. Jak rozumiecie termin "pięknie umierać"? Czy możemy odnieść go do naszych bohaterów? 


2. "Wielka gra":

        a. Jak rozumiecie tytuł rozdziału? Czym jest ta wielka gra? 


„Alek gasł. [...] Rozumiał już, że gra jego życia dobiega końca. Rozumiał i nie przestawał się uśmiechać. Jakaż to wielka była gra”.


Bohaterowie określili swoje życie jako „wielką grę”. Wiedzieli, że składają swoje życie w ofierze dla przyszłych pokoleń. Zdawali sobie sprawę, że wiele trzeba takich ofiar, aby wywalczyć wolność („kamienie składane na szaniec”). Byli dumni ze wszystkiego, co udało im się zrobić dla innych.


3. Pokolenie Kolumbów:

        a. Przypomnijcie, co oznacza ten termin.


To młodzi ludzie urodzeni w latach 1920-1921, zdający maturę w roku 1939 - roku wybuchu wojny. To świeżo upieczeni dorośli, którzy tracą swoje życie tuż po skończeniu 20 lat. 


        b. Co łączy osoby z tego pokolenia?

•   wejście dorosłość tuż przed wybuchem II wojny światowej\

•    czynny udział walce okupantem 

•    konieczność odnalezienia się świecie pełnym przemocy okrucieństwa, zaprzeczenia podstawowych wartości humanistycznych

•   śmierć czasie wojny lub tuż po jej zakończeniu 


        c. Skąd wzięło się nawiązanie do Kolumba?


Wędrowali do trudnego, niewiadomego celu brawurowo, odważnie, nieustępliwie broniąc ideałów wartości, które wierzyli (jak historyczny Kolumb).



4. Podsumowanie lektury - pytania egzaminacyjne:




6. 

Juliusza Słowackiego

Testament mój


7. 

Na przykład:

Główni bohaterowie utworu Aleksandra Kamińskiego z oddaniem i poświęceniem walczyli za ojczyznę. Złożyli za nią najwyższą ofiarę, ofiarę z życia. Oni sami, ich postawa, zaciekłość w walce z wrogiem są metaforycznymi kamieniami, z których zbudowany został szaniec, fortyfikacja obronna, naszej ojczyzny. To dzięki zaangażowaniu takich ludzi jak oni nasza ojczyzna mogła stać się wolna. Nie ulegli oni bowiem naciskom wroga, nie podporządkowali się jego rozkazom, ale bronili ojczystej ziemi do ostatniej kropli krwi.




a) Henryk Sienkiewicz "Latarnik"

b) Bohater tekstu, podobnie jak Alek, Rudy i Zośka, walczył za ojczyznę. Postawa

Skawińskiego oraz bohaterów "Kamieni na szaniec" świadczy o ich wielkiej miłości

do ojczyzny.



Na przykład:

Bohaterowie "Kamieni na szaniec" zachowali się wobec siebie lojalnie między innymi

w sytuacji, kiedy Rudy został aresztowany, a także później, kiedy był brutalnie przesłuchiwany przez Gestapo.

Zośka i Alek nie pozostawili przyjaciela w rękach wroga, ale z wielką determinacją

dążyli do zorganizowania akcji odbicia Janka. Ich wysiłki doprowadziły do przeprowadzenia akcji pod Arsenałem, w czasie której udało się im uwolnić Rudego z niemieckiej więźniarki.





Alek – Maciej Aleksy Dawidowski

Rudy – Jan Bytnar

Zośka – Tadeusz Zawadzki


Na przykład:

W czasie wojny używano pseudonimów i kryptonimów w celu ukrycia przed wrogiem

prawdziwych nazw organizacji konspiracyjnych oraz prawdziwych imion i nazwisk osób zaangażowanych w walkę z nieprzyjacielem. Posługiwanie się prawdziwymi nazwami oraz nazwiskami narażało na niebezpieczeństwo wszystkich bezpośrednio zaangażowanych w walkę, ale także ich bliskich oraz przyjaciół; w przypadku aresztowania i brutalnych przesłuchań groziło ujawnieniem wielu tajnych, ważnych informacji.














Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

22.04.2026r.  23.04.2026r.  LEKCJA POWTÓRKOWA nr 11 - STRESZCZENIE TEKSTU NIELITERACKIEGO 1. Garść informacji na początek:         a. Stresz...