środa, 15 października 2025

16.10.2025r. 


Temat: Koncert nad koncertami - o historii na kartach epopei. 



1. Portrety:

        a. Czyje portrety wiszą w Soplicowie?


* Tadeusz Kościuszko 

* Tadeusz Rejtan

* Jakub Jasiński

* Tadeusz Korsak 


        b. Z jakimi wydarzeniami historycznymi kojarzą się Wam te postacie? 


* I rozbiór Polski - 1772 rok

* powstanie kościuszkowskie - 1794 rok 


        c. Spójrzcie na obraz oraz fragment Księgi I - opisujący wygląd tabakiery księdza Robaka, której denko zdobił wizerunek Napoleona i jego armii. Jaki jest obraz Napoleona w poemacie Mickiewicza?



Napoleon to postać wyraźnie gloryfikowana, świadczą o tym (na obrazie): wyraz jego twarzy, gest ręki, rozwiany płaszcz – np. od wiatru przeganiającego chmury, spięty koń z rozwianą grzywą. Podobny obraz Napoleona daje Mickiewicz w "Panu Tadeuszu". Geniusz wodza, jego wielkość podpiera autor eposu, wspominając o zwycięskich bitwach cesarza Francji.



2. Tło historyczne

Akcja "Pana Tadeusza" rozgrywa się w czasie wojen napoleońskich. Epoka napoleońska to czas, kiedy Polacy i Litwini wiązali z osobą Napoleona nadzieje na odzyskanie niepodległości. To był moment przełomowy, bo rok 1812 miał przynieść wolność. Napoleon Bonaparte toczył wojny z zaborcami Polski i od jego klęski lub zwycięstwa zależały losy kraju. W 1812 r. (w czerwcu) Napoleon wyruszył na Rosję na czele wielonarodowej armii liczącej ok. 600 tys. ludzi, w tym 90 tys. Polaków.
Wyprawa zakończyła się klęską i całkowitym rozbiciem wojsk francuskich.

W epopei pojawiają się wspomnienia innych wydarzeń historycznych. Na prośbę Zosi, podczas jej ślubu, Jankiel wykonał koncert na cymbałach. 

💥 Jankiel –  Żyd stary i powszechnie znany z poczciwości, karczmarz. Dzierżawca dwóch karczm (arendarz) w dobrach Sopliców. Był wielkim polskim patriotą i bezbłędnie mówił po polsku. Znał dziesiątki narodowych pieśni. Angażował się w działalność konspiracyjną, był człowiekiem uczciwym i szanowanym. Był zastępcą rabina nowogródzkiego i emisariuszem napoleońskim, najbliższym współpracownikiem księdza Robaka, od początku wtajemniczonym w sprawę jego tożsamości. Próbował uspokajać szlachtę podburzaną przez Gerwazego Rębajło. Prawdopodobnie to on zawiadomił Robaka o zajeździe Soplicowa. Po bitwie przepadł bez wieści, by pojawić się z głównym sztabem wojska polskiego. Słynął w całej okolicy z nadzwyczajnej gry na cymbałach.


Koncert Jankiela, zwany również  "Koncertem nad koncertami", w opisie Mickiewicza ma charakter patriotyczny i jest muzyczną ilustracją dziejów rozbiorowych Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Obejmuje okres 1791–1797, od uchwalenia Konstytucji trzeciego maja do utworzenia Legionów Polskich we Włoszech. Utwór podzielony jest na pięć części, z których każda bezpośrednio odnosi się do innego historycznego wydarzenia z historii Polski.


        a. Wysłuchajcie fragmentu i uzupełnijcie w trakcie słuchania notatkę: 


https://youtu.be/Mb2KCHFx32Y





        b. Znaczenie koncertu Jankiela: 






3. W poemacie Mickiewicza ukazane mamy trzy przestrzenie czasowe:


PRZESZŁOŚĆ 

Jakie ważne wydarzenia z przeszłości są wspominane w Panu Tadeuszu? 

Zaznaczcie je na osi czasu i nazwijcie związane z nimi postawy i emocje. 

Informacje znajdziecie m.in. w księdze II (w. 285–309), księdze IV (w. 413–423), księdze XII (w. 682–745). 


TERAŹNIEJSZOŚĆ 

O jakich ważnych, współczesnych dla bohaterów wydarzeniach historycznych jest mowa w Panu Tadeuszu?

Scharakteryzujcie związane z nimi postawy i emocje.

Informacje znajdziecie m.in. w księdze IV (w. 358–380), księdze X (w. 878–898), księdze XI (w. 35–50, 67–70, 79–90). 


PRZYSZŁOŚĆ 

Jaką przyszłość przewiduje autor poematu? 

Scharakteryzujcie krótko postacie, które tę przyszłość reprezentują. 

Informacje znajdziecie m.in. w księdze XI (w. 339–380), księdze XII (w. 485–516).




Przeszłość to patriotyzm, duma, honor, ale także egoizm i zdrada (jej symbolem jest konfederacja targowicka, która stała się bezpośrednią przyczyną II rozbioru Polski), gorycz i rozpacz związane z utratą niepodległości.

Teraźniejszość to wielkie nadzieje na odzyskanie niepodległości związane z Napoleonem, radość, optymizm, chęć działania, poczucie wspólnoty.

Przyszłość to optymizm, nadzieja na zakończenie konfliktów i przywrócenie utraconego raju, zapowiedź zmian (uwłaszczenie chłopów, zniesienie nierówności). Reprezentują ją zwykli, przeciętni ludzie: Zosia, Tadeusz. 


💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥💥

Materiały do samodzielnej powtórki:






💢 SYSTEMATYZUJEMY WIEDZĘ :




LEKTURA W IKONKACH: 




💥💥 ZALICZENIE LEKTURY - arkusz czytania ze zrozumieniem oraz test (22.10.2025r.)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

22.04.2026r.  23.04.2026r.  LEKCJA POWTÓRKOWA nr 11 - STRESZCZENIE TEKSTU NIELITERACKIEGO 1. Garść informacji na początek:         a. Stresz...